Po rozwodzie byli małżonkowie muszą podzielić majątek, który powstał w czasie trwania małżeństwa. Należą do niego wspólnie przedmioty oraz dochody, które otrzymał każdy z małżonków. Teoretycznie można żądać podziału w pozwie rozwodowym, ale sądy rzadko godzą się na jednoczesne rozstrzyganie o rozwodzie i podziale, bo wydłuża to całą procedurę. W związku z tym w większości przypadków do podziału majątku dochodzi już po rozwodzie.
Spis treści:
Podział majątku po rozwodzie
Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność ustawowa. Oznacza ona, że wszystko, co zarobią i kupią w czasie trwania małżeństwa, jest wspólne. Po orzeczeniu rozwodu trzeba podzielić cały wspólny majątek, czyli ustalić, co należy do kogo. Jest to z reguły ostatnia czynność prawna, którą wspólnie podejmują byli już małżonkowie.
Można wnioskować do sądu o przeprowadzenie podziału majątku równocześnie z orzeczeniem rozwodu, ale sądy rzadko się na to godzą. Priorytetem jest szybkie orzeczenie rozwodu, a decydowanie o podziale majątku może wydłużyć postępowanie, stąd należy przygotować się na podział majątku już po zakończeniu sprawy rozwodowej.
Podział majątku wspólnego po rozwodzie może nastąpić na dwa sposoby: poprzez zawarcie umowy w formie aktu notarialnego lub poprzez uzyskanie prawomocnego postanowienia sądu. Pierwszy sposób jest szybszy, bo wymaga wyłącznie udania się do notariusza i zawarcia umowy. Wchodzi on w grę wyłącznie w sytuacji, gdy małżonkowie są zgodni co do tego, jak chcą podzielić majątek. Jeśli doszło do sporu, to muszą zaangażować w jego rozwiązanie sąd. To on oceni racje skłóconych stron i ustali, w jaki sposób dokonać podziału.
Podział majątku u notariusza – jakie dokumenty są potrzebne?
Majątek wspólny można podzielić u notariusza, gdy strony są zgodne co do sposobu i warunków podziału. Byli małżonkowie muszą sami zdecydować, w jaki sposób ma zostać podzielony majątek: określają jego wartość, a także decydują, czy podział ma nastąpić ze spłatą lub bez spłat między nimi.
Byli małżonkowie nie muszą dzielić całego majątku: można dokonać częściowego podziału majątku wspólnego – który będzie obejmował tylko niektóre składniki majątku.
Strony mogą dokonać podziału poszczególnych składników majątkowych poprzez:
- podział fizyczny – gdy przedmiot zostaje podzielony na części w taki sposób, by każda ze stron mogła otrzymać swoją część. To naturalny podział wspólnych pieniędzy, ale można go zastosować także w odniesieniu do działki, która zostanie podzielona na mniejsze części i przypadnie konkretnym osobom;
- przeniesienie własności przedmiotu na rzecz jednej ze stron – najczęściej z jednoczesnym obowiązkiem spłaty drugiej strony. Oznacza to, że jedna strona otrzymuje na przykład mieszkanie, ale ma obowiązek zwrotu pewnej kwoty (części wartości) byłemu partnerowi;
- jeśli strony nie zgodzą się na powyższe sposoby albo żaden z ich nie jest możliwy, składniki majątku są sprzedawane i strony dzielą się zyskiem.
Aby przygotować umowę o podział majątku, notariusz musi wcześniej otrzymać dokumenty. Należy go poprosić o listę dokumentów, ale z całą pewnością będą do nich należały:
- dowody osobiste/paszporty stron,
- odpis prawomocnego wyroku rozwodowego,
- dokumenty potwierdzające prawo własności poszczególnych składników majątku wspólnego (np. umowy sprzedaży, darowizny),
- dowód rejestracyjny samochodu należącego do majątku wspólnego,
- wypis z rejestru gruntów, jeśli do majątku wspólnego należy zabudowana działka.
Sądowy podział majątku
Jeżeli małżonkowie nie są w stanie porozumieć się w kwestii tego, komu mają przypaść poszczególne składniki majątku zgromadzonego w czasie związku, muszą poprosić o rozstrzygnięcie sąd. Im większy spór o zasady podziału, tym dłużej będzie trwało całe postępowanie. Należy być przygotowanym na kilka rozpraw, co w warunkach polskich sądów może trwać nawet dwa lata.
Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków.
Strony określają, co wchodzi w skład dzielonego majątku wspólnego oraz wyjaśniają, jakie koszty poniosły w trakcie trwania związku. Sąd nie jest związany wnioskami stron i może samodzielnie ustalić sposób podziału majątku.
Sąd ma ustawowy obowiązek ustalenia, co wchodzi w skład majątku wspólnego i jaka jest wartość poszczególnych składników. Sąd ustala skład majątku wspólnego na dzień ustanowienia rozdzielności a wartość na dzień orzekania.
Aby uzyskać precyzyjne informacje, może wystąpić do różnych instytucji, np. banków, z wnioskiem o oficjalny spis rachunków bankowych.
Koszty sądowe przy podziale majątku są dzielone pomiędzy stronami postępowania. W orzeczeniu kończącym sprawę sąd decyduje, ile ma zapłacić każdy z byłych małżonków. Każda ze stron ma możliwość wnioskować o zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia takich kosztów, przy czym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść ich ze względu na swoją trudną sytuację majątkową.
Pomoc adwokata przy podziale majątku
W procesie podziału wspólnego majątku nierzadko dochodzi do poważnych sporów. Nie powinno dziwić, że każdemu z byłych partnerów zależy na uzyskaniu jak największego udziału w dzielonym majątku, zwłaszcza gdy uważają, że w większym stopniu przyczynili się do jego powstania.
Dla przyspieszenia podziału najlepiej byłoby, aby byli małżonkowie doszli do porozumienia i zawarli umowę u notariusza. Nawet jeżeli początkowo nie widzą szans na porozumienie, to może osiągną je po konsultacji z adwokatem, który wyjaśni zasady podziału i po przeanalizowaniu sprawy zaproponuje uczciwy podział.
Z całą pewnością zasadność skorzystania z pomocy adwokata powinna przemyśleć osoba, która będzie dzieliła majątek wspólny w sądzie. Skoro sprawa trafia do rozstrzygnięcia, to znaczy, że małżonkowie nie są zgodni i każda ze stron będzie walczyła o poszczególne składniki wchodzące w skład majątku. Taka walka może być bardzo wyniszczająca i obciążająca psychicznie. Obecność profesjonalnego pełnomocnika, który w imieniu klienta sformułuje oczekiwania i zadba o jego interesy, da klientowi rzeczywiste wsparcie.
Koszt podziału majątku u adwokata zależy od stawek danego pełnomocnika, stopnia skomplikowania sprawy i zakresu podejmowanych czynności oraz czasu trwania postępowania o podział majątku.
Kancelaria adwokacka Łukasza Kwiatkowskiego wspiera klientów w sprawach rozwodowych i związanych z podziałem majątku. Zapraszamy klientów z Łodzi i okolic. Zapoznamy się ze sprawą i zaproponujemy najkorzystniejsze rozwiązania. Zachęcamy do kontaktu telefonicznego lub mailowego. Chętnie przedstawimy ofertę kancelarii.
